Discriminatieklacht indienen: zo werkt de bewijslast in de praktijk

In een korte video van Omroep AfroNet legt een medewerker van een bureau voor discriminatieklachten uit welke wegen openstaan en waarom bewijs vaak het lastigste punt is. Een zaak uit Groningen over een sociale huurwoning laat zien wat een klacht kan opleveren.

Wie een discriminatieklacht wil indienen, loopt snel tegen één vraag aan: hoe bewijs je wat er is gebeurd? In een korte video van Omroep AfroNet vertelt een medewerker van een bureau dat discriminatieklachten behandelt hoe dat in de praktijk gaat. De video is op 21 oktober 2026 verschenen, en de gast wordt in titel en beschrijving niet bij naam genoemd.

Het gesprek gaat over de bewijslast, de juridische routes die openstaan en de uitkomst van een zaak bij het College voor de Rechten van de Mens. Omroep AfroNet maakte de video als onderdeel van een langer gesprek over klachtenbehandeling, en de vragen worden gesteld door een gespreksleider die niet in beeld of in de beschrijving wordt genoemd.

Bewijs is bijna altijd het struikelblok

De gast zegt dat bij discriminatie het bewijs vrijwel altijd het knelpunt is. Als iemand een melding doet, praat het bureau eerst met degene die de discriminatie heeft ervaren. Samen kijken ze wat er is voorgevallen en welke mogelijkheden er zijn.

Volgens de gast zijn er verschillende rechtsgebieden waar je terechtkunt. Eén daarvan is de gelijkebehandelingswetgeving. Daar geldt een andere bewijsmaat dan in het strafrecht, waar zwaarder bewijs nodig is.

In de praktijk vraagt het bureau ook de andere partij om uitleg. Wat is er volgens hen gebeurd? Soms komt daar een antwoord uit waarmee het bureau de zaak verder kan brengen, bijvoorbeeld naar het College voor de Rechten van de Mens, dat oordeelt op basis van de gelijkebehandelingswetgeving.

Een zaak uit Groningen

Om dat te illustreren schetst de gast een concrete zaak. Die is niet bij het eigen bureau behandeld, maar door collega's in Groningen. Het ging om een alleenstaande Syrische man die voor een sociale huurwoning in aanmerking wilde komen. Volgens het verhaal stond hij op nummer één van de lijst.

In het appartementencomplex waren eerder problemen met de leefbaarheid geweest, door overlast van een bewoner met drugsproblematiek. Gemeente en omwonenden wilden daarom liever een moeder met een kind in de woning. Er was een gesprek gepland, maar de man werd afgebeld. Hij zei zelf dat daarbij zijn afkomst ter sprake kwam, en dat de verhuurder een alleenstaande moeder of een gezin wilde.

De collega's schreven de woningcorporatie aan met de vraag hoe zij het verloop zagen. Daarop bevestigde de corporatie volgens de gast dat zij een vrouw, liefst met een kind, in de woning wilde. Daarmee had het bureau iets in handen om verder te gaan en een procedure te starten bij het College.

De gast vertelt dat de corporatie tijdens de zitting eerst aanvoerde dat de man zelf had gezegd de woning niet meer te willen. Door de klacht werd volgens hem duidelijk dat het de keuze van de corporatie was dat de woning niet doorging. Een uitgebreide reactie van de corporatie is in de video niet te horen, en haar naam wordt niet genoemd.

Wat het oordeel betekent

Het College kwam volgens de gast tot de conclusie dat er verboden onderscheid was gemaakt op grond van burgerlijke staat en geslacht. De afkomst kon niet worden bewezen, omdat die alleen telefonisch was genoemd en nergens was bevestigd. Het oordeel komt online te staan, en zittingen zijn openbaar.

De gast erkent dat je je kunt afvragen wat zo'n oordeel oplevert, omdat het niet juridisch bindend is. Toch ziet hij mogelijkheden. Onder de Wet goed verhuurderschap kan een gemeente zo'n oordeel gebruiken om bestuurlijke dwang, bestuurlijke boetes of waarschuwingen op te leggen.

Ook het strafrecht is een route, zegt de gast. Er bestaat een artikel dat verbiedt om in een ambt, beroep of bedrijf te discrimineren, in twee varianten. Het fragment eindigt midden in de uitleg over die varianten, dus daarover hoor je in deze video niet meer.

Achtergrond

Volgens het College voor de Rechten van de Mens zelf is een oordeel niet juridisch bindend, maar wel gezaghebbend. Het College kan geen sanctie of schadevergoeding opleggen, en een rechter moet rekening houden met het oordeel. Het College behandelt bovendien niet alle situaties: dat hangt af van de grond en het terrein.

Over de bewijslast schrijft juridisch kantoor Law & More dat iemand die klaagt over ongelijke beloning alleen feiten hoeft aan te voeren die onderscheid kunnen doen vermoeden. Daarna moet de werkgever bewijzen dat de wet niet is overtreden. Dat voorbeeld gaat over werk, maar het laat zien dat het bewijs bij gelijke behandeling niet volledig bij de klager ligt.

De Wet goed verhuurderschap geldt volgens Dirkzwager Advocaten sinds 1 juli 2023. Gemeenten kunnen bij overtredingen een bestuurlijke boete van maximaal 22.500 euro opleggen. Discriminatie bij verhuur valt onder de regels, schrijft de rijksoverheid op Volkshuisvesting Nederland. Het strafrechtelijke artikel dat de gast bedoelt, is artikel 429quater van het Wetboek van Strafrecht. Dat bestraft discriminatie in de uitoefening van een ambt, beroep of bedrijf wegens ras, godsdienst, levensovertuiging, geslacht of seksuele gerichtheid, met hechtenis van ten hoogste twee maanden of een geldboete van de derde categorie.

De hele video bekijk je op de kanalen van Omroep AfroNet.

Bronnen

• Omroep AfroNet op YouTube: de video
• College voor de Rechten van de Mens: Wat zegt de wet over discriminatie?
• Law & More: Gelijke beloning en inclusiebeleid
• Dirkzwager: Wet goed verhuurderschap
• Volkshuisvesting Nederland: Landelijke regels van goed verhuurderschap
• Wetten.overheid.nl: Artikel 429quater Wetboek van Strafrecht