Wandkleed van 35 meter brengt Zuid-Hollands slavernijverleden naar Dordrecht

Vanaf zaterdag 7 november hangt in het Nationaal Onderwijsmuseum een monumentaal wandkleed over het koloniale slavernijverleden van Zuid-Holland. Meer dan 600 inwoners van de provincie werkten eraan mee.

Een wandkleed van 35 meter lang, waaraan meer dan 600 inwoners van Zuid-Holland hebben meegewerkt, is vanaf zaterdag 7 november te zien in het Nationaal Onderwijsmuseum in Dordrecht. De expositie loopt tot en met 3 januari 2027.

Het kunstwerk is het middelpunt van de tentoonstelling Draden van ons Nederlandse slavernijverleden, editie Zuid-Holland. Het kleed vertelt het verhaal van het koloniale slavernijverleden van de provincie en laat zien hoe de gevolgen daarvan tot vandaag doorwerken.

Wat er te zien is

Het ontwerp is van textielkunstenaar Marcos Kueh, die verschillende verhalen, perspectieven en symbolen samenbrengt. Ongelijkheid, verbondenheid, hoop en dromen voor de toekomst komen erin terug. Aan de randen van het kleed staan kolonialisme, uitbuiting en ongelijkheid centraal.

Het ontwerp toont de ideologieën van het verleden die onrecht en ongelijkheid brachten in zowel de Caribische gebieden als het voormalige Nederlands-Indië. Ook de Universiteit Leiden en het Mauritshuis zijn afgebeeld. Volgens de projectpagina symboliseren zij de veranderende kennis en inzichten over het slavernijverleden. Beide groepen tot slaaf gemaakten bewegen zich naar het midden van het kleed, omlijst door symbolen van Keti Koti, de herdenkingsdag die de wettelijke afschaffing van de slavernij op 1 juli 1863 markeert.

Honderden handen

Vanaf februari 2025 werd in werkplaatsen door heel Zuid-Holland aan het kleed gewerkt, in Delft, Den Haag, Leiden, Rotterdam en Dordrecht. Textielkunstenaar Caroline Grootenboer zette het ontwerp van Kueh om in het wandkleed zoals het nu is. Onder haar leiding werkten 600 vrijwilligers, meest vrouwen met meer of minder ervaring, op verschillende locaties aan het kleed.

Een vrouw die nazaat is van de Banda-eilanden werkte haar eigen ontwerp uit in het eerste deel van het kleed. Zij ervoer het proces als helend. Ook stoffen en kleuren van voorouders zijn erin verwerkt.

Onderdeel van een landelijk project

Het kleed maakt deel uit van een landelijk project. Daarin verbeelden elf provincies hun eigen verbondenheid met het slavernijverleden in monumentale wandkleden. Het wordt georganiseerd door Stichting Villa Maecenatis en is een initiatief van Ricardo Burgzorg. Groningse draden uit het koloniale verleden was het eerste succes en gaf het project een vervolg.

Ook Utrecht kreeg zo'n kleed. Museum Huis Doorn, Stichting Villa Maecenatis en de provincie Utrecht presenteerden in 2025 het wandkleed Draden van ons Nederlandse slavernijverleden: Utrecht, gebaseerd op historisch onderzoek en vormgegeven door illustrator Munir de Vries.

De opening en het programma

Op 7 november openen staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Erik van den Burg en Dordts cultuurwethouder Dineke Oldenwening de expositie, tijdens een bijeenkomst met muziek en eten. Samen met het CECD verzorgt het museum tijdens de expositie een educatief programma voor jong en oud.

Het kleed nodigt uit om te kijken, vragen te stellen en met elkaar in gesprek te gaan over het koloniale slavernijverleden en de doorwerking ervan in het heden. Het museum, aan de Burgemeester de Raadtsingel 97, is dinsdag tot en met zaterdag open van 10.00 tot 17.00 uur en op zondag van 11.00 tot 17.00 uur.

Voor Afro-Nederlandse gemeenschappen is dit een zichtbaar stuk gedeelde geschiedenis. De organisatoren noemen het slavernijverleden van Zuid-Holland een belangrijk en vaak onderbelicht deel van de geschiedenis. Dat nazaten en voorouderlijke stoffen in het kleed zijn verwerkt, en dat Keti Koti centraal staat in het ontwerp, laat zien dat het verhaal niet alleen over het verleden gaat.

Meer informatie staat op de website van het Nationaal Onderwijsmuseum en in het bericht van Dordrecht.net.

Bronnen

• Dordrecht.net
• DordtCentraal
• Geschiedenis van Zuid-Holland
• DvONS
• Nationaal Onderwijsmuseum