Woningmarkt Utrecht: bijna twaalf jaar wachten en weinig meldingen van discriminatie

In een korte video van Omroep AfroNet zetten Jay Sadhoe en Michel Aben de schaarste op de Utrechtse woningmarkt op een rij. Aben legt uit waarom er zo weinig meldingen over discriminatie bij het zoeken naar een woning binnenkomen.

Wie zich in Utrecht inschrijft voor een sociale huurwoning, wacht gemiddeld bijna twaalf jaar. Dat zegt Jay Sadhoe in een nieuwe video van Omroep AfroNet, gepubliceerd op 29 september 2026 als onderdeel van AfroNet Shorts. Sadhoe zet daarin cijfers over schaarste, leegstand en vastgehouden grond naast elkaar. Daarna vertelt Michel Aben van Discriminatie.nl waarom discriminatie op de woningmarkt zelden wordt gemeld.

Jay Sadhoe en Michel Aben zijn de twee gasten in het gesprek. Aben spreekt vanuit Discriminatie.nl, het landelijke meldpunt. Een gespreksleider van AfroNet stelt de vragen, schrijft de genoemde cijfers mee en geeft aan dat het gesprek er later op terugkomt.

Bijna twaalf jaar wachten

Sadhoe begint met een korte schets van de situatie. Wie zich inschrijft in Utrecht, heeft volgens hem te maken met een gemiddelde wachttijd van bijna twaalf jaar. Per jaar worden ongeveer 2900 sociale huurwoningen toegewezen. De kans dat je daadwerkelijk een woning krijgt, ligt volgens hem rond de 2,8 procent, zo las hij onlangs.

Volgens Sadhoe laat dat zien dat er echt sprake is van schaarste. Hij wijst erop dat het gesprek vaak over een woningtekort gaat, maar dat dat maar een deel van het verhaal is.

Leegstand en vastgehouden grond

Sadhoe noemt drie getallen die volgens hem laten zien dat er meer mogelijk is. In Utrecht staan alleen al 1600 woningen leeg. Daarnaast blijft 143.000 vierkante meter kantoorruimte onbenut, die volgens hem om te bouwen is naar woningen. Grote vastgoedpartijen houden bovendien 80.000 vierkante meter aan kavels vast.

Die laatste groep omschrijft Sadhoe als vastgoedreuzen, waaronder een aantal verzekeringsmaatschappijen. Hij stelt dat zij weigeren te verkopen aan een ontwikkelaar of de gemeente, totdat ze een woekerprijs krijgen. Een reactie van de genoemde partijen komt in de video niet voor.

Dit was ook zijn belangrijkste boodschap tijdens de gemeenteraadsverkiezingen, zegt hij. Volgens Sadhoe moeten burgers hier iets mee, en moet ook de politiek in actie komen. De gespreksleider bedankt hem voor de cijfers en wil er later op terugkomen.

Zeven meldingen over huisvesting

Daarna is het woord aan Michel Aben. Uit onderzoek blijkt volgens hem dat discriminatie op de woningmarkt voorkomt. Vertaald naar de meldingen die Discriminatie.nl ontvangt, is dat beeld volgens hem juist heel klein en niet representatief voor hoe het in de praktijk gaat.

Aben geeft een voorbeeld. Vorig jaar ontving Discriminatie.nl bijna 2900 meldingen, zegt hij. Hij zocht uit dat er zeven gingen over een discriminatie-ervaring bij huisvesting. Twee daarvan gingen over seksuele gerichtheid, één over nationaliteit en vier over afkomst. Volgens Aben is dat "het topje van de ijsberg".

Waarom mensen niet melden

De gespreksleider vraagt hoe die cijfers wel een eerlijker beeld kunnen geven. Aben noemt meerdere redenen. Veel mensen kennen Discriminatie.nl nog niet. Anderen weten niet wat je met een melding kunt doen, of hoe het zit met de bewijslast.

Die bewijslast legt hij uit. Bij de gelijkebehandelingswetgeving geldt een omgekeerde bewijslast. Je hoeft dan niet alles zelf te bewijzen, maar wel feiten aan te dragen die een vermoeden van discriminatie wekken. Dan moet de ander aantonen dat er niet is gediscrimineerd.

Maar wie alleen een signaal heeft, of een mailtje waarin niet letterlijk staat dat huidskleur de reden is, twijfelt volgens Aben snel. Je vraagt je af of je er energie in wilt steken, en daardoor blijft een melding uit. Aben zegt blij te zijn met de uitnodiging, omdat hij zo kan toelichten wat Discriminatie.nl voor mensen kan betekenen. In dit fragment komt die toelichting niet meer aan bod.

Achtergrond

De cijfers van Sadhoe over de sociale huur komen grotendeels overeen met die van de gemeente. De Utrecht Monitor, met gegevens van de gemeente Utrecht, noemt een gemiddelde wachttijd van 11,7 jaar en een gemiddelde slaagkans van 2,8 procent. Volgens DUIC werden in 2025 bijna 2900 sociale huurwoningen toegewezen, het hoogste aantal in jaren. De slaagkans daalde toch van 3,1 naar 2,8 procent. Voor woningzoekenden onder de 23 jaar is die kans volgens DUIC slechts 0,5 procent.

Over leegstand schrijft de gemeente Utrecht dat er zo'n 1500 woningen langdurig leegstaan. Daarom wil de gemeente eigenaren verplichten leegstand na zes maanden te melden, op straffe van een boete. De 143.000 vierkante meter kantoorruimte en de 80.000 vierkante meter vastgehouden kavels hebben we niet kunnen bevestigen. De provincie Utrecht schreef eerder wel dat er op goed bereikbare locaties, zoals in de gemeente Utrecht, nauwelijks kantorenleegstand is.

Ook het cijfer van Aben staat niet op zichzelf. Volgens Discriminatie.nl kwamen in heel Nederland in 2025 25.356 meldingen binnen, onder meer door veel meldingen over dezelfde spraakmakende incidenten. Uit CBS-onderzoek blijkt dat een op de tien mensen discriminatie ervaart. Volgens de politie meldt slechts 3 procent van hen dat bij de politie en 1 procent bij een andere officiële meldinstantie. Het totaal dat Aben noemt wijkt af van het landelijke aantal. In de video wordt niet gezegd op welk gebied zijn cijfers precies slaan.

Je kunt de hele video bekijken op YouTube via https://youtu.be/h9f8oCRA48c.

Bronnen

• Omroep AfroNet op YouTube: de video
• Utrecht Monitor, Huurwoningmarkt (gemeente Utrecht)
• DUIC, Slaagkans jongeren op sociale huurwoning 0,5 procent, wachttijd 12 jaar
• Gemeente Utrecht, Utrecht gaat leegstand woningen aanpakken
• ANP via Welingelichte Kringen, Veel leegstaande kantoren Utrecht geschikt gemaakt voor bewoning
• Discriminatie.nl, Meldingen discriminatie stijgen opnieuw in 2025
• Politie, Meldingen discriminatie stijgen opnieuw in 2025