FairClimateFund uit Utrecht failliet, klimaatprojecten in Afrika onzeker

De Utrechtse non-profit FairClimateFund financierde schonere kookmethoden en boomplantacties van Burkina Faso tot Zambia en is failliet verklaard. Een onafhankelijk expert waarschuwt dat vooral nieuwe projecten gevaar lopen.

FairClimateFund was een non-profitorganisatie die vanuit Utrecht klimaatprojecten uitvoerde, van Burkina Faso tot Zambia. Het doel was eerlijke klimaatactie, met schonere kookmethoden en het planten van bomen. Volgens RTV Utrecht wist de organisatie het hoofd niet boven water te houden en werd ze in week 44 failliet verklaard. Wat dat betekent voor de lopende projecten is nog niet duidelijk.

Over de precieze datum lopen de bronnen uiteen. WBN Wij Utrecht noemt FairClimateFund B.V. in een overzicht van acht faillissementen in de provincie Utrecht, met als datum 28 oktober 2026. Het faillissementsregister dat Drimble bijhoudt noemt 27 oktober. FairClimateFund was voor RTV Utrecht niet bereikbaar voor commentaar. Een woordvoerder van de curator zegt dat er onderzoek komt naar de oorzaak van het faillissement.

WBN Wij Utrecht wijst er verder op dat een uitgesproken faillissement nog kan worden opgeheven, als er binnen de termijn verzet wordt aangetekend. Of dat hier speelt, staat niet in de bronnen.

Hoe het geld binnenkwam

FairClimateFund werkte met carbon credits, en de projecten werden betaald met de verkoop daarvan. Een carbon credit is een certificaat voor een hoeveelheid CO2-uitstoot die wordt bespaard of uit de lucht gehaald. Eén credit staat meestal voor één ton CO2. Bedrijven konden credits kopen om de uitstoot van hun eigen activiteiten te compenseren, en dat geld ging naar de projecten.

Volgens de eigen website waren de projecten gecertificeerd volgens de Gold Standard en/of de Fairtrade Climate Standard. De organisatie stelde dat meer dan 70 procent van de opbrengst rechtstreeks naar projecten en huishoudens moest gaan. Dat zijn uitspraken van FairClimateFund zelf, die wij niet onafhankelijk hebben kunnen toetsen. Op de site staat ook dat Fairtrade de Climate Standard afbouwt vanwege een herorientatie, en dat de kwaliteit van de eigen projecten volgens de organisatie gelijk blijft.

Het doel was om voor 2030 samen met partners schonere kookoplossingen te bieden aan een miljoen mensen, en daarmee een miljoen ton CO2 te reduceren. Volgens de eigen website was er al 1.714.470 ton CO2 gereduceerd en waren er 415.173 mensen bereikt. Ook dit zijn cijfers van de organisatie zelf.

Projecten in Afrika en daarbuiten

In India koken volgens FairClimateFund miljoenen huishoudens op het platteland op open vuur. Dat geeft veel CO2-uitstoot, versnelt ontbossing en veroorzaakt ernstige luchtvervuiling binnenshuis. Daarom zorgde het fonds samen met andere organisaties voor verbeterde kooktoestellen. In Indonesië en Kenia liepen vergelijkbare projecten met koken op biogas. Volgens de website van de organisatie ging het in Kenia om meer dan 14.000 huishoudens.

In Tsjaad ging het om solar cookers voor vluchtelingen, bijvoorbeeld uit Zuid-Soedan. FairClimateFund steunde dat project volgens de eigen website sinds 2019, door de CO2-reductie te laten certificeren. De opbrengst van de credits moest ervoor zorgen dat vrouwen in de kampen toegang houden tot deze duurzame manier van koken.

In Burkina Faso werkte de organisatie samen met de Vogelbescherming. Tussen 2018 en 2022 zijn daar 440.000 bomen geplant. Die zijn bedoeld voor vogels die de zomer in Nederland doorbrengen en in de winter naar West-Afrika trekken. Op de website staan verder projecten in Rwanda, Ethiopië, Oeganda en Zambia, onder meer met kookpellets en biogas. Of en hoe die projecten nu doorlopen, is niet bekend.

Wat gebeurt er nu met de projecten?

Jan Cozijnsen, onafhankelijk expert op het gebied van carbon credits, kent FairClimateFund en is verbaasd dat het is misgegaan. Hij wijst erop dat veel projecten vijftien of twintig jaar lopen. Als FairClimateFund geen geld meer heeft om te investeren, kan een project volgens hem stil komen te liggen.

Vooral nieuwe projecten lopen gevaar, zegt Cozijnsen. Bestaande projecten staan geregistreerd, dus een andere partij kan ze overnemen en de monitoring en verificatie voortzetten. Hij waarschuwt ook voor een risico bij zo'n overname. Een partij zou bijvoorbeeld tien projecten voor een lage prijs kunnen overnemen en daarna besluiten er vijf stop te zetten.

De curator en FairClimateFund hebben nog niet bekendgemaakt of en hoe projecten worden overgenomen. Het faillissement betreft FairClimateFund B.V. in Utrecht. Wat het betekent voor de lokale partnerorganisaties en de huishoudens die de kooktoestellen gebruiken, is niet duidelijk.

Waarom dit ertoe doet

De gevolgen reiken verder dan Utrecht. Een deel van de projecten ligt in Afrikaanse landen als Burkina Faso, Kenia, Tsjaad en Zambia. Daar kunnen huishoudens en vluchtelingen afhankelijk zijn van veiliger koken en van de bomen die zijn geplant. Voor wie in Nederland banden heeft met die landen is dit daarom relevant. Of de projecten doorgaan, hangt af van de uitkomst van het faillissement en van mogelijke overnemers.

Meer lezen? RTV Utrecht maakt wekelijks een selectie van faillissementen in de provincie Utrecht. Het oorspronkelijke bericht staat op rtvutrecht.nl, het overzicht van week 44 op wbn.nl.

Bronnen

• RTV Utrecht
• WBN Wij Utrecht
• FairClimateFund
• FairClimateFund, projecten
• FairClimateFund, carbon credits kopen
• FairClimateFund, nieuws
• Drimble faillissementen Utrecht